خواجه نصير الدين الطوسي
مقدمهء مصحح 17
تنسوخ نامه ايلخانى ( فارسى )
و ساير كتب ثبت است . و ديگر از اساتيد خواجه شيخ ابو السعادات اصفهانى است . از مشايخ روايتش شيخ برهان الدين محمد بن محمد بن على قزوينى است كه در رى ساكن بوده و از شيخ منتجب الدين قمى صاحب كتاب فهرست اجازه روايت داشته است « 1 » . خواجه پس از تكميل علوم و استفادهء از محضر بسيارى از حكما و اطبا و فقها و رياضىدانها بواسطه هجوم لشكر تتار و اضطراب و تشويش اوضاع ايران خصوصا خطهء خراسان مدتى سرگردان به اطراف بلاد مىگشت و مأمنى مىجست ، چون قلاع اسماعيليه در آن هنگام ايمنترين نقاط مملكت بود و رئيس ناصر الدين عبد الرحيم بن ابى منصور محتشم قهستان و فرمانفرماى قلاع اسماعيليه در خراسان از وى دعوت كرده بود بقهستان رفت و محتشم مقدم خواجه را گرامى داشت و در رعايت خاطر و احترام و اكرام او بغايت كوشيد ، و وسايل آسايش و راحت برايش فراهم نمود و از محضرش استفاده مىكرد . خواجه مدتى در قهستان ماند و در همين اوقات ( بين سالهاى 630 - 633 ) بنا بر خواهش ناصر الدين كتاب طهارة الاعراق ابو على مسكويه رازى را به فارسى ترجمه كرد و بر آن مطالبى افزود و آن را « اخلاق ناصرى » به اسم ناصر الدين ناميد . و نيز چند كتاب ديگر كه از جمله رسالهء معينيه و شرح آن را بپارسى بنام معين الدين پسر ناصر الدين تأليف كرد و اخلاق محتشمى را ترجمه نمود . تاريخ رفتن خواجه به قهستان بدرستى معلوم نيست ولى مسلم است كه
--> ( 1 ) - شيخ برهان الدين محمد بن محمد بن على همدانى قزوينى محدثى فاضل و عالمى جليل بوده و بسيارى از مشايخ بزرگ از او سماع حديث كردهاند كه از جملهء آنها خواجهء طوسى است